** راز “زیتون” در قرآن **
اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ ۖ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ ۖ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُورٌ عَلَىٰ نُورٍ ۗ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (نور 35) معنی: خدا نور آسمانها و زمين است. مَثَل نور او همانند چراغدانى است كه در آن چراغى است و آن چراغ درون شيشهاى است. آن شيشه گويى اخترى درخشان است كه از درخت خجسته زيتونى كه نه شرقى است و نه غربى، افروخته مىشود. نزديك باشد كه روغنش –هر چند بدان آتشى نرسيده باشد– روشنى بخشد. روشنی که روى روشنى است. خدا هركه را بخواهد با نور خويش هدايت مىكند و اين مَثَلها را خدا براى مردم مىزند و خدا به هر چيزى داناست.
علم چه میگوید : اعجاز قرآن وجود مصداقهای علمی از آیات نورانی آن میباشد و این آیه بشکل ادبی خاصی که آمده ، حیرت بسیاری را در طول تاریخ برانگیخته و اکنون یک انطباق علمی از مفهوم متنی آن استخراج کرده که بطور خلاصه بیان میکنیم. احتمالا در حال و آینده نیز بتوان مصداقهای علمی دیگری نیز ازاین آیه مرموز کشف نمود تا هرچه بیشتر اعجاز قرآن آشکار شود.
ترکیب شواهد علمی امروزی نشاندهنده اعجاز و اعجاب این آیه است. در این آیه با تمرکز در ماهیت دو موضوع و عبارت ۱. روغن زیتون (زیت) ۲. نور در نور ، و ارتباط آنها با بقیه متن آیه ، و البته علم و فناوری خاصی که بآن اشاره خواهیم کرد ، بنتیجه قابل توجهی از انطباق مفهوم آیه با علم روز دست می یابیم.
- زیت (روغن زیتون) : اشاره به زیت که نه شرقی و نه غربی بوده و افروخته میشود، مایه اعجاب بوده است!. امروزه ماهواره ها ، نه تنها تصاویر عادی از جغرافیای زمین برمیدارند ، بلکه بنا به الزامات پایش کشاورزی ، با نصب دوربین های خاص ، تشعشات غیر مرئی گیاهان سطح زمین را رویت و وضعیت زمینهای کشاورزی را جهت آنالیز فیلمبرداری میکنند. بعضی از انوار ساطع شده گیاهان قابل رویت با چشم غیر مسلح نیستند و با لنزهای خاص دیده میشوند. در این میان روغن زیتون که از میوه زیتون (و نه روغنی از دانه گیاهی) استخراج می شود ، قابلیت درخشندگی خاصی دارد (تابش فلورسانس) که به چشم عادی دیده نشده ، بلکه تحت تأثیر لیزر سبز (یا فرا بنفش) درخشش آن دیده می شود. از این روش انجمن استاندارد آمریکا برای تعیین درجه خلوص و کیفیت زیت استفاده میکند. اشاره های حاشیه ای این آیه به اینکه نور در چراغدانی (محفظه روغن زیتون) که چراغی در آن است (خود زیت) و آن چراغ در شیشه ای (شیشه زیت) و آن شیشه اختری درخشان ( که این درخشش، نه با چشم معمولی که باعث حیرت خوانندگان آندوران میشود که چگونه زیت درخشان است! تا اینکه علم امروز به کمک فناوری آن درخشندگی را نمایان میکند) و اشاره استعاره ای باینکه درخت زیتون نه شرقی و نه غربی است (مقصود نوری در فاصله زمانی طلوع -از شرق- تا غروب -در غرب- خورشید باعث افروختگی آن نشده) ، و تاکید باینکه هر چند بآن آتش (نوری) نرسیده ، ولی خود زیت روشنی دارد و
- نور در نور : چون درخشش فلورسانس زیت ، نوریست اضافه بر روی روشنی های رویت پذیر دیگر (مثل نور خورشید یا لامپ یا …) و بلافاصله در آیه میفرماید خدا هر که (دانشمندی) را بخواهد با نور خویش هدایت میکند و این مثال اعجازی در ۱۴۰۰ سال قبل ، و هدایتی به مسیر درک انطباق علمی قرآن است.
مشهود است که بطور اصولی این آیه اختصاص به راهنمائی اخلاقی رفتاری انسانها نداشته ، بلکه با بیان عجیب و مرموز خود ، خواسته است آیندگان در سایه پیشرفت علوم متوجه شوند که قرآن محصول تفکر و ساخت پیامبر و یا نزدیکان او نبوده بلکه خداوند عالم به علم و همه زمانها ، آنرا فرستاده است و بدینوسیله اعتبار همه آیات قرآن را بر همگان و در همه زمانها اثبات کند.
و بسیاری از نکات دیگر در مورد این آیه که موکول به بعد میشود.