وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلاً يَخْرُجُ مِن بُطُونِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاء لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ   نحل/ 68ـ69

و پروردگارت به زنبور عسل وحى (ساختار غريزى زنبور) نمود كه از كوه‏ها و از درختان و از آنچه ( بطور غریزی ) خانه داربست میكنند، محل‏هايى برگزين ، سپس  از همه‏ محصولات بخور و راه‏هاى (آموزش داده شده ) پروردگارت را بپيما ، و از شكم‏هاي هریک نوشيدنى (عسل) بيرون مى آيد كه رنگ‏هايشان متفاوت است و البته در آن (عسل) براى مردم درمانهائى است ، که قطعاً در آن نشانه هایى است براى گروهى كه در آن تفكّر میكنند

نکته اول علمي  :   در این آیه ، قرآن به بیان یکی از نعمت‌های الهي و اسرار آفرينش، از زنبورعسل و محصول معجزه آسای آن یعنی عسل سخن به ميان ميآورد.  البته به شكل يك مأموريت و الهام مرموز الهی (كه در ساختار زنبور خلق شده ) و آنرا به وحي تشبیه نموده است.  كلمه  وحي  در اصل به ارتباط آنی خداوند با وحی گیرنده (و بطور سری) اتلاق میشود.  در قرآن مجيد ، وحي در معانی مختلفي بكار رفته كه همه به همان معني اصلي بازگشت ميكند. از آن جمله بمعني الهام است ، خواه الهام خود‌آگاه باشد (در مورد انسان‌ها) مانند:    وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ   قصص/7  و خواه بصورت ناآگاه و الهام غريزي ( ذات نهاده شده در زنبور ) باشد ، چنانكه در مورد زنبور عسل در آيات فوق خوانديم.  زيرا مسلم است وحي در اينجا همان فرمان غريزه و انگيزه‏هاي ناخودآگاهي است كه خداوند در جانداران مختلف آفريده است. در اينجا اين سؤال پيش ميآيد كه غرایز و يا الهام غريزي منحصر به زنبور عسل نبوده و در همه حيوانات وجود دارد، چرا تنها اين تعبير در مورد زنبورعسل آمده ؟ پاسخ اينكه امروزه زندگي زنبور عسل مورد بررسی عمیق دانشمندان قرار گرفته، و ثابت شده كه اين حشره شگفت‏انگيز آنچنان تمدنی دارد كه از جهات مختلف بر تمدن انسان تاثیر گذاشته است .البته بخشی از زندگي شگرفش در گذشته روشن بوده، ولي هرگز مثل امروز ابعاد مختلف آن، كه هر يك از ديگري عجيب‌تر است، شناخته نشده بود. قرآن بطرز اعجازآميزي با كلمه وحي باين موضوع اشاره كرده تا اين واقعيت را روشن سازد كه زندگي زنبور عسل را هرگز نبايد با سایر حیوانات مقايسه كرد. همين انگيزه‏ای شد كه به جهان اسرارآميز اين حشره عجيب گام بگذاريم و به عظمت آفريدگارش در کیفیت خلقت این جاندار آشن  ا شويم.  طی مطالعات انجام شده ثابت شده زنبور های عسل دارای دو معده ، یکی برای آب و غذا و دیگری برای ذخیره سازی شهد و عسل هستند که تحت عنوان “معده عسل”  معروف است. یکی از معده های این جاندار برای هضم شهد گل ها و مواد غذایی بکار میرود و معده دیگر خاص ذخیره سازی شهد و انتقال به کندو از راه دهان بکار میرود.   مجدد توجه کنید که در سوره نحل آیه ۶۹ آورده شده که:      ثُمَّ کُلِی مِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلًا یَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِیهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَةً لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ.  سپس از همه ثمرات طبیعت بخور و راه پروردگارت را فرمانبردارانه بپوى،  از شکمهاى آنها شهدى رنگارنگ مى تراود که در آن شفاى مردمان است، و در این براى اندیشمندان مایه عبرتى است

نکته دوم علمي  :  وقتی در قرآن به زنبور عسل اشاره شده و در اهمیت آن چنین آیاتی را آورده است ، نشاندهنده یک راز مهم است!  این راز چیست ؟ امروزه دانشمندان به بخشی از این راز پی برده اند.

جهان بدون زنبور چگونه است؟ برای اولین بار بیستم ماه مه “روز جهانی زنبور” اعلام شد!  یک لحظه تصور کنید که زنبوری در جهان وجود ندارد!!  گرچه در طبیعت حشرات گرده‌ پخش کن‌ دیگری هم وجود دارند که درختان را بارور می‌کنند اما یک سوم تمامی میوه‌ها مثل سیب، گلابی، توت‌فرنگی و حتی صیفی‌هایی مانند خیار نیز حاصل گرده پخشی زنبورها میباشند. عسل تنها بخش کوچکی از مواد غذایی مورد علاقه انسان را تشکیل می‌دهد که توسط زنبورها تولید می‌شود. یک سوپرمارکت آلمانی برای نمایش اهمیت زنبورها همه اجناسی را از قفسه‌ها برداشت که به نوعی زنبورها در تولید آن دخیل هستند. زنبورها در تولید ۱۶۰۰ نوع کالا از ۲۵۰۰ کالای این فروشگاه دخیل بوده‌اند.

اگر زنبورها نباشند بغیر عسل و تعدادی از میوه‌ها ،جای بخش مهم دیگری از مواد غذایی که حاوی ۹۰۱E هستند نیز در قفسه‌ها خالی میماند. ۹۰۱E عنوان اختصاری ماده “موم” است. بدون موم بسیاری از محصولات و تولیدات صنعتی مانند پاستیل‌ها آنچنان به هم می‌چسبند که قابل استفاده نخواهند بود. بدون زنبورها نه‌ تنها درخت کاکائو بارور نمی‌شود بلکه بخشی زیادی از زیبایی شکلات مرهون استفاده از موم در آن است. بسیاری از مردم جهان صبح را با نوشیدن قهوه آغاز می‌کنند. زنبورها هم مانند انسان‌ها علاقه زیادی به کافئین دارند. این علاقه ضمانتی برای گرده‌افشانی و تولید دائمی گیاه قهوه در طبیعت است. اگر گرده افشانی زنبورها نباشد، پنبه‌ای در کار نخواهد بود. بدون پنبه نیز صنایع نساجی و پوشاکی وج  ود نخواهد داشت. ۲۰ مه، روز تولد آنتون یانشا پدر زنبورداری مدرن از اسلونی نیز هست. او که تنها ۳۹ سال عمر کرد، استاد و رئیس مدرسه زنبورداری بود. کتاب‌ها و تالیفات ‌او راه‌گشای زنبورداری مدرن شد و سیستم ابداعی او باعث شد تا برداشت عسل بدون صدمه به کندو میسر شود. روز جهانی زنبور ایده زنبورداران اسلونی بود و با کوشش آنان این روز توسط سازمان ملل پذیرفته شد

نکته سوم علمي  : امروزه در مورد خواص بینظیر درمانی عسل تحقیقات مفصلی شده و نتایج حیرت انگیزی گرفته شده است. چون امکان مطالعه همه آنها در اینترنت میسر است به جزئیات آنها نمی پردازیم ، اما به یک نکته علمی بسیار مهم اشاره کنیم. ثابت شده خواص غذائی و درمانی عسل مشابه مجموع چندین ماده غذایی ، قرص های ویتامین ، قرصهای آنتی بیوتیک و غیره است. تولید همه این قرص و غذاها به کارخانجات و ت  شکیلات متعددی نیازمند است. اما خداوند همه این تشکیلات را در بدن نحیف زنبور اصل قرار داده که از اشارات مهم علمی و اعجاز آمیز قرآن است

نکته چهارم علمي  :  خداوند خالق ، با خلقت حیرت انگیز زنبور عسل و قراردادن یک زنبور ملکه در میان آنها ، و نمایش فداکاریهای همه زنبورهای کارگر یک نمایش آموزشی عظیم اجتماعی را جهت الگو برداری انسانها برگزار کرد. اگر همه اجتماع از یک الگوی سیاسی “یک به همه” تبعیت کنند ، در بسیاری از صحنه های زندگی جمعی موفق میشوند و  کارهای بزرگی انجام میدهند. اما اگر همانند زنبورهای وحشی هریک به راه خود روند ثمر چندانی نداشته و در انزوا از بین میروند

و بسیاری از نکات دیگر که موکول بآینده میشود.